Het Palliatief Advies Team van Sevagram

Groep PAT Light

 

Medewerkers van Sevagram hebben te maken met een toenemende complexiteit van de zorg. Daardoor is palliatieve zorg een structureel onderdeel geworden van de alledaagse zorg die door medewerkers van Sevagram wordt verleend. Met de formatie van het Palliatief Advies Team (PAT) wordt niet alleen de palliatieve kennis van de zorgmedewerkers Sevagram breed naar een hoger niveau getild, maar wordt bovendien de levenskwaliteit van de bewoner in de laatste levensfase vergroot, waarbij de nadruk ligt op welbevinden en niet zozeer op genezen. 
 
Inmiddels is er een eerste stap gezet en is het PAT reeds door zorgmedewerkers in te inschakelen voor advies en ondersteuning bij al hun vragen over de palliatieve en terminale zorg van cliënten. Het team bestaat uit vijf leden met ieder zijn eigen discipline. Wij spraken Diana Brosens (geestelijk verzorger), Roelant Gerrits (specialist ouderengeneeskunde), Martin van Poucke (maatschappelijk werker), Kim Simons en Dominique Wintels (beiden coördinator zorg & welzijn). 
 
Diana Brosens Mede vanuit mijn ervaring op het gebied van zingeving, spiritualiteit en ethische dilemma’s ben ik benaderd om tot het PAT toe te treden. Dagelijks kom ik op diverse locaties waar cliënten zich in de palliatieve, danwel terminale fase bevinden. De een worstelt met levensvragen en een ander ervaart fysieke pijn, die doorgaans met medicatie te ondervangen is. Maar er lijden ook veel mensen aan zielenpijn. Deze laatste pijn is helaas niet met medicijnen te verhelpen. In een dergelijk geval wil een luisterend oor weleens soelaas bieden, naast de juiste vragen stellen om meer inzicht in het eigen leven te krijgen. Al pratende blijkt er vaak nog een diepgeworteld zeer te zitten, dat terug kan voeren naar bijvoorbeeld onuitgesproken zaken of weggeduwd verdriet. Het is belangrijk om dan zonder oordeel te luisteren, ook naar datgene wat tussen de regels door gezegd wordt en naar wat niet uitgesproken wordt. 
Als PAT-lid ben ik er ook voor onze medewerkers die met vergelijkbare situaties op locatie geconfronteerd worden. Er wordt veel gevraagd van medewerkers in de zorg. Kennis en kunde, flexibiliteit en creativiteit als professional, maar je bent ook een mens met een privéleven. Soms schuurt het omdat de werk-/privé-balans onder druk staat of omdat je geraakt wordt door de bewoners waar je je verantwoordelijk voor voelt. Hoe kun je hier mee omgaan, het een plek geven binnen je eigen zingeving en levensverhaal, zodat je nog lang met plezier en energie bij Sevagram kunt werken. 
 
Roelant Gerrits In 2020 ontstond vanuit de organisatie de vraag om een team op te zetten ter verbetering van de kwaliteit van de palliatieve zorg. Als arts in opleiding was ik al geïnteresseerd in ouderengeneeskunde, waarin ik mij vervolgens dan ook heb gespecialiseerd. Anders dan bij Diana, die meer gericht is op het geestelijke van de mens gaat mijn stukje expertise meer over de medische kant van het verhaal. Met deze kennis start ik volgend jaar de kaderopleiding palliatief tot kaderarts, hetgeen noodzakelijk is als lid van het PAT. Belangrijk is dat met name ook de zorgmedewerkers ons weten te vinden met onder andere vragen over het toedienen van medicatie of het aanbrengen van een subcutane infuuspomp.  
We zetten heel laagdrempelig in, zodat we als vraagbaak voor iedereen bereikbaar zijn. Middels e-learning, workshops en informatiebijeenkomsten willen we iedere locatie op den duur zelfredzamer maken als het gaat om palliatieve zorg. Belangrijk detail in deze is dat het PAT een puur adviserende rol heeft, terwijl de locaties de hoofdbehandelaar blijven.

Martin van Poucke Ik ben bij Sevagram werkzaam als maatschappelijk werker. Men noemt mij weleens de verbindende factor tussen de cliënt, de familie, het eventuele netwerk en de zorgmedewerkers. Behalve dat ik veel huisbezoeken en intakegesprekken doe, heb ik een juridische achtergrond. In de afsluitende fase van iemands leven komt het helaas regelmatig voor dat een cliënt in financiële problemen verkeert. Bij het ontbreken van een contactpersoon of bewindvoerder neem ik bepaalde taken over. Want uiteindelijk verdient iedereen een waardig afscheid en dat moet niet afhangen van iemands inkomen of vermogen. Het is mijn taak om de familie hierin te begeleiden om de juiste wegen te bewandelen. Zo kan ik hen in contact brengen met uitvaartondernemers en bekijken wat mogelijk is. Of laat hen met betreffende gemeente contact opnemen in verband met de grafrechten.  
Vanuit de locaties kunnen collega’s mij uiteraard altijd over bovenstaande, vaak complexe, onderwerpen vragen stellen. En om op Roelant’s woorden aan te sluiten: advies blijft advies. Wij kunnen en willen als PAT niemand (lees: cliënt, familie of medewerker) tot iets dwingen of iets opleggen en nemen daarom nooit een casus van de collega over; de regie blijft bij de locatie zelf.

Kim SimonsDe afgelopen jaren kwamen er bij onze hospices regelmatig vragen vanuit de organisatie over palliatieve zorg, die toenam in de COVID periode. Iedere hospice-medewerker volgt een 9 maanden durende opleiding palliatieve zorg aan de Hogeschool Zuyd. Dit stukje extra kennis en expertise willen we laagdrempelig maken en delen met de rest van de organisatie. De samenstelling van het Palliatief Advies Team (PAT) is dusdanig dat het in principe iedere vraag over palliatieve zorg kan beantwoorden. Voor de oprichting van een PAT is het echter noodzakelijk dat enkelen binnen het team een gespecialiseerde opleiding tot ‘Zorgconsulent Palliatieve Zorg’ moeten volgen om dit Sevagram breed te mogen uitdragen. Dominique en ik hebben deze opleiding vorig jaar in Nijmegen succesvol afgerond. In de functie van Zorgconsulent Palliatieve Zorg hopen wij in de toekomst samen met het zorgteam vroegtijdig te signaleren wanneer een cliënt in de laatste fase van zijn leven is en palliatieve of terminale zorg nodig heeft. Wij vinden het belangrijk dat de zorg die de cliënt ontvangt, aansluit bij zijn of haar behoefte. Momenteel zijn wij zo ingericht dat wij beiden de binnenkomende vragen als poortwachters inzamelen, beoordelen en op grond van het onderwerp naar betreffend teamlid doorsturen. Het PAT is er voor alle zorgmedewerkers, vrijwilligers, familie, artsen en iedereen die binnen Sevagram vragen heeft over de zorg in de laatste levensfase van de cliënt. Zoals de naam van ons team verraadt, geven wij multidisciplinair advies op palliatief gebied. Uiteindelijk streven wij naar de best mogelijke zorg op alle locaties. Mede door het aanbieden van e-learnings via ons leerportaal, workshops en vakgerichte bijeenkomsten wordt kennisverbetering ondersteund. Zelf bezoeken wij geregeld congressen en delen deze kennis waar nodig. 

Dominique Wintels Binnen het hospice zien we de laatste jaren de complexiteit toenemen net als in de overige zorginstellingen, dit vraagt om extra expertise.Kennisoverdracht en ontwikkeling van competenties en vaardigheden van zorgmedewerkers is daarom een belangrijke missie van het PAT. Met name op het gebied van de toepassing van subcutane infuuspompen blijkt dat we binnen Sevagram nog stappen kunnen maken, willen we optimale palliatieve/terminale zorg kunnen bieden. We streven er dan ook naar om in 2023 de eerste pompen op locatie voorhanden tehebben. Dit houdt tevens in dat zorgmedewerkers tegen die tijd geschoold moeten zijn(bekwaam/bevoegd). Een hele uitdaging waar wij erg naar uitkijken.NamensSevagramzijn Kim en ik aangesloten bij netwerk Sterven en Rouw Limburg en Netwerk palliatieve zorg Heuvelland- Maastricht en Oostelijk Zuid Limburg. Tijdens dezenetwerkbijeenkomsten delen we kennis en kunde met andere organisaties, bespreken we de laatste nieuwe ontwikkelingen en worden scholingsprogramma's, lezingen en congressen opgezet. Een mooi voorbeeld hiervan is het 'festival voor mijn dood'. Via de Hallo enSevaflitszullen wij de zorgmedewerkers vanSevagramop de hoogte houden van het laatste nieuws hieromtrent.