Functiestraat Welzijn vanaf 1 maart

Roos Dautzenberg en Yvonne Huveneers
‘Zorg en welzijn kunnen we niet los zien van elkaar’


Met ingang van 1 maart aanstaande is de Functiestraat Welzijn operationeel. Alle welzijnsmedewerkers krijgen een passende (nieuwe) functienaam en -beschrijving. Met deze verandering willen we een boost geven aan de positionering van welzijn. Bijna alles wat we doen in de zorg, heeft namelijk een welzijnscomponent. En het welzijn van onze bewoners, dat is tenslotte waar we ons werk voor doen.

In het nieuwe personeelsblad dat half maart bij jullie in de brievenbus valt, vertellen verschillende medewerkers van Sevagram wat de Functiestraat Welzijn voor hen betekent en waarom een grotere rol voor welzijn beter is voor iedereen, maar vooral voor onze bewoners.  

In dit artikel geven we alle credits aan Roos Dautzenberg en Yvonne Huveneers die aan de basis hebben gestaan van de ontwikkeling van de Functiestraat welzijn. Zij geven welzijn een steeds grotere plek binnen de (interne) opleidingen. “Wij stonden aan de wieg van dit verhaal en zien hele mooie kansen voor de toekomst. Maar veranderen kost tijd. Nu het hele functiehuis voor welzijn is opgezet, begint het veranderen van de mindset pas echt. Iedereen die met bewoners werkt, moet oog hebben voor én zorg én welzijn.”


Vanuit de opleidingen is de Functiestraat Welzijn een van de middelen die volledige integratie van zorg en welzijn als doel heeft. “Iedere collega wil hetzelfde voor onze bewoners, namelijk dat zij zich fijn voelen”, vertelt Roos. “Het hoort bij de visie van Planetree en Sevagram om bewoners meer geluksmomenten te bezorgen. Om dat te kunnen doen, is maatwerk nodig. Van welzijn maatwerk maken, vraagt om verandering, om een cultuuromslag, ook binnen de bestaande opleidingen. Een concreet voorbeeld is de opleiding tot welzijnsverzorgende die we nu samen met het mbo ontwikkelen. In die opleiding, die hopelijk volgend jaar september start, zijn zorg en welzijn geïntegreerd. Hoe kun je welzijn bieden terwijl je zorgt en andersom? We moeten weten hoe een bewoner zich voelt en waarom. Het gevoel van welzijn, is het gevoel waarop de bewoner en diens naaste Sevagram beoordeelt. Het krijgen van een spuit, het verwisselen van steunkousen, draagt alleen als losse handeling niet bij aan welzijn. Het praatje en de aandacht er omheen wel.”

Meerwaarde zorgondersteuner
“Bij de functie van zorgondersteuner is die integratie van zorg en welzijn er al”, vult Yvonne aan. “Van deze functie zagen we direct de meerwaarde. Zo’n combinatie van zorg en welzijn zouden we ook op andere plekken en op andere niveaus kunnen gebruiken, maar we hadden er geen plek voor in ons functiehuis. Met de Functiestraat Welzijn hebben we die plekken wel. Een bijkomstig voordeel is dat we hiermee beter bewapend zijn tegen de krapte op de arbeidsmarkt. Alle zorginstellingen vissen uit dezelfde vijver. Maar er leiden meer wegen naar Rome. Nu we vacatures breder kunnen uitzetten en ons meer op welzijn richten, hebben we meer keus. Als zorgsector zijn we gewend om ons veilig te voelen door diploma’s te checken. Heeft iemand een zorgdiploma dan weten we dat het goed zit. Nu kunnen we mensen met een andere achtergrond aannemen die net zo waardevol zijn voor het welzijn van de bewoners.”

Van elkaar leren
De Functiestraat Welzijn maakt het dus makkelijker om mensen aan te nemen die geen zorgdiploma hebben. Zo komen er bijvoorbeeld steeds meer zij-instromers uit het bedrijfsleven binnen als zorgondersteuner. Dankzij de Functiestraat Welzijn krijgen zij doorgroeimogelijkheden die eerder moeilijk of zelfs onmogelijk waren. De enige stap die ze voorheen konden zetten was naar verzorgende IG, maar dat is een hele grote stap waar een pittige opleiding bij hoort. Nu kunnen ze met kleine stapjes doorgroeien.
Yvonne: “Dat we nu meer welzijnsfuncties toelaten, betekent meer kruisbestuiving. Samen de beste zorg leveren, samen aandacht aan welzijn besteden, iedereen vanuit zijn eigen kracht. Als we kijken naar de kwaliteiten van de mensen die we aannemen en welke waardevolle bijdrage zij kunnen leveren, dan maakt het type diploma minder uit. Dat vraagt ook om verandering bij het wervings- en selectieproces. De HR-medewerkers moeten vacatures bijvoorbeeld anders gaan opstellen. Iemand zonder zorgdiploma, maar met bijvoorbeeld een opleiding maatschappelijk werk, kan ook een zorgleefplan opstellen, maar doet dat op een andere manier. We moeten van elkaar leren. Zorg en welzijn kunnen we niet los zien van elkaar.”

Bewoner is startpunt
Voor bepaalde zorgtechnische handelingen, blijft een zorgdiploma noodzakelijk. Maar ook de handelingen die voorbehouden zijn aan zorgmedewerkers, hebben een welzijnsinsteek. Roos: “Zorg verlenen is geen los moment. De bewoner is voor iedereen het startpunt. Sevagram is het nieuwe thuis van de bewoner waar hij of zij zo veel mogelijk moet doorleven zoals hij of zij gewend is. Door meer mensen met een welzijnsachtergrond binnen te halen, brengen we het niveau van zelfredzaamheid en welzijn van onze bewoners omhoog. Ook als er geen krapte op de arbeidsmarkt zou zijn, zouden we meer nadruk op welzijn leggen en deze manier van werken toejuichen. Dat verschillende invalshoeken bij elkaar komen, dat hokjes verdwijnen, dat we makkelijker van elkaar leren, is waardevol voor iedereen.”
Yvonne geeft een concreet voorbeeld. “Iedere medewerker die ziet dat een bewoner een volle katheterzak heeft, moet actie ondernemen. Ben je niet bevoegd en bekwaam, dan kan je de technische handeling van het vervangen van de zak misschien niet doen, maar je kunt wel tegen de bewoner zeggen dat je het hebt gezien, dat het vast onaangenaam is voor hem of haar en dat je iemand gaat halen. En andersom, ben je een zorgmedewerker dan ga je niet op de automatische piloot die zak vervangen, maar maak je ook even een praatje. Er zijn zo veel overeenkomsten tussen de verschillende functieprofielen.”

Zeggen wat we doen en doen wat we zeggen
Natuurlijk blijft Sevagram voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Er verandert bijvoorbeeld niets aan het minimum aantal mbo- en hbo-verpleegkundigen dat nodig is voor een bepaald aantal bewoners. Roos: “Juist omdat Sevagram keihard heeft gewerkt aan de kwaliteit van de zorg en het proces van alle zorgtechnische handelingen op orde is, hebben we ruimte gekregen om te experimenteren met andere opleidingen en achtergronden. De zorgondersteuner was daar een eerste voorbeeld van. Omdat we de ambitie hebben om helemaal te gaan werken vanuit wat de bewoner nodig heeft, introduceerden we die functie drie jaar geleden. Daar bouwen we nu op verder.” Roos wil nog eens benadrukken dat de welzijnsfuncties niet bedoeld zijn om taken van verzorgenden ‘af te pakken’, wel om nog meer welzijn toe te voegen.
Yvonne: “Met de nadruk op welzijn, het ontwikkelen van opleidingen en het aannemen van mensen met de juiste motivatie en kwaliteiten doet Sevagram echt wat zij zegt: mensgerichte zorg centraal stellen en verankeren.”

De komst van de Functiestraat Welzijn is het resultaat van een hechte samenwerking van een multidisciplinaire projectgroep en een continue afstemming met stakeholders. De projectgroep heeft voortgebouwd op het voorbereidende werk van HR-adviseur Germaine Rouwette, en heeft gewerkt in opdracht van HR directeur Roel Paulus.

Huveneers Dautzenberg 

Links: Roos Dautzenberg
Rechts: Yvonne Huveneers