Verzorgenden Jill en Jasper houden al pratend het cliëntendossier bij

door Hennie Jeuken

Al pratend het elektronisch cliëntendossier invullen. In Zuid-Limburg wordt er mee geëxperimenteerd. ,,Het is even wennen, maar het gaat veel sneller. En de cliënten voelen zich serieus genomen.”

,,In het begin was het best een beetje raar om tegen een apparaat te praten. En het overschakelen van dialect naar het Nederlands is een drempel. Er zijn collega’s die zich schamen, zeker als anderen er bij zijn.” Maar Jill van Laar en Jasper Voncken zijn over de streep, laat dat duidelijk zijn. ,,Het is even wennen, maar praten gaat veel sneller dan typen.”

Vol enthousiasme vertellen de twee verzorgenden van zorgcentrum Fonterhof (Sevagram) in Berg en Terblijt, over de proef waarbij door middel van spraak het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD) wordt bijgehouden. Jasper en Jill, en dertien anderen op hun afdeling, werken sinds de zomer zo.

Serieus
En dat bevalt. ,,Voorheen ging je aan het eind van de dag achter de pc zitten om te rapporteren. Nu doe je dat tussen de verzorging door. Meestal op de kamer. Dat scheelt de helft in tijd, waardoor je meer ruimte hebt voor de zorg. En je vergeet veel minder, dat geeft rust. Het is ook fijn voor de bewoner. Die hoort wat wij opnemen. De cliënten voelen zich zo serieus genomen. Dat is echt een pré. Ze zien dat wij iets doen met wat er is verteld.” Ze doelen dan wel op mensen met somatische aandoeningen.

Voor cliënten met dementie ligt het soms anders. ,,Als jij in een apparaat staat te praten, kan dat voor onrust zorgen. Mensen met dementie of psychiatrische problemen vertrouwen zoiets niet, gaan er door heen praten. In die gevallen loop je gewoon even naar een andere plek om in te spreken.”

Demonstreren
In de woonkamer van hun afdeling demonstreren de twee verzorgenden hoe het werkt. Jasper praat in zijn smartphone en tegelijkertijd wordt deze gesproken tekst via een speciale spraakapp op zijn mobiel op het schermpje uitgeschreven. Met één druk op een knop op de telefoon wordt de rapportage naar het elektronisch dossier van de betreffende cliënt gestuurd. Heel eenvoudig. Een kind kan de was doen.

Toch is het niet alleen maar hosanna. Er zijn kinderziekten. Zo pakt het Nederlandstalig programma niet altijd alle woorden goed op vanwege de Limburgse tongval. ,,Wij zeggen hier mavrouw in plaats van mevrouw. Daar moeten we dus extra op letten.”

Ze zien dat het woord ‘extra’ door de app als Arixtra (een geneesmiddel) wordt weergegeven. ,,De applicatie heeft twee lagen woordenboeken. Een standaard en een medisch. Als het niet goed gaat, kijkt ze eerst in het medische en neemt het woord wat er het meest op lijkt. Dit moeten we nog finetunen. Er worden ook nog woorden toegevoegd aan het woordenboek”, legt Bert Gulikers uit. Hij is als manager ingehuurd om dit project voor de samenwerkende zorgorganisaties in Zuid-Limburg te begeleiden.

Voorop
,,We lopen hiermee voorop in het land. Dit is een innovatief proces.” Voor bestuurders is het niet de vraag of spraakgestuurd rapporteren er komt, maar wanneer, vertelt hij. Qua efficiency levert het meer tijd voor de cliënt op. ,,Iemand die heel goed is kan 200 karakters per minuut tikken, met spraak haal je er 750 per minuut.” Zo’n grote tijdswinst is er nu nog niet. Want Jill en Jasper en alle anderen die aan de proef meewerken, corrigeren handmatig hun tekst op hun smartphone voordat ze die doorsturen naar het ECD. Zoals gezegd, de boel moet nog worden verfijnd, benadrukt de manager.

Spraak gaat een grotere rol krijgen in de zorg. En er gaan ook meer toepassingen komen, weet Gulikers. ,,Als bijvoorbeeld een verzorgende bezig is een cliënt te wassen, kan hij of zij vragen of er een protocol wordt voorgelezen, of een deel van het dossier van de bewoner zodat de verzorgende weer helemaal bij is. Dit is allemaal nog pionieren.”

Belangstelling
Intussen zien Jill en Jasper de belangstelling ervoor in hun werkomgeving groeien. ,,Zeker jongere collega’s zeggen: laat mij dat eens zien. Maar ook ouderen hoor. Ze willen niet achter blijven. Er komt steeds meer techniek in de zorg. En dat is nog interessant ook.”

Verzorgenden Jill en Jasper houden al pratend het cliëntendossier bij

Verzorgenden Jill van Laar en Jasper Voncken in Fonterhof houden via spraak patientendossiers bij. Afbeelding: Rob Oostwegel

Proef in vier zorgcentra in Zuid-Limburg

Vier verpleeghuisorganisaties in Zuid-Limburg draaien op dit moment gezamenlijk de pilot ‘Spraakgestuurd ECD’ in de verpleeghuiszorg. Het Elektronisch Cliënten Dossier wordt hierbij niet meer vanachter de pc ingevuld, maar medewerkers geven via hun smartphone of tablet - waar een speciale app voor is ontwikkeld - al pratend de gegevens van de bewoner door. Die worden dan min of meer automatisch verwerkt in het dossier.

De proef is afgelopen zomer gestart bij Parc Imstenrade (Vitalisgroep) in Heerlen, De Koepelhof (Levantogroep) in Maastricht en de Fonterhof (zorgcentrum Sevagram) in Berg en Terblijt. De Egthe in Echt (zorgcentrum Zuyderland) start begin deze maand. De pilots lopen nog tot maart en worden door de overheid gefinancierd.

In totaal zijn acht zorgorganisaties in Zuid Limburg bij dit project betrokken. Het doel van de pilots is om te onderzoeken of door spraakgestuurd rapporteren meer tijd beschikbaar is voor de cliënt en of de kwaliteit van de rapportages toeneemt. Als deze doelen worden behaald dan kan deze werkwijze op termijn ook bij andere organisaties worden geïmplementeerd.